Avukatlık Mesleği

Türkiye’de avukatlık bir kamu hizmeti ve serbest meslek olarak kabul edilmektedir. Avukatlar, hâkim ve savcılar gibi yargı erkinin kurucu unsuru olup bağımsız savunmayı serbestçe temsil ederler. Kural olarak bağımsız olan avukatların devlet kurumlarında ve özel işletmelerde çalışmaları mümkündür.

Avukatlığın amacı; hukuki ilişkilerin düzenlenmesini, her türlü hukuki olay ve uyuşmazlığın adalet ve hakkaniyete uygun olarak çözümü ve hukuk kurallarının tam olarak uygulanmasını yargı organları, hakemler, resmi ve özel kişi, kurul ve kurumlar nezdinde sağlamaktır. Avukat bu amaçla hukuki bilgi ve tecrübelerini adalet hizmetine ve kişilerin yararlanmasına tahsis eder. Yargı organları, emniyet makamları, diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu iktisadi teşebbüsleri, özel ve kamuya ait bankalar, noterler, sigorta şirketleri ve vakıflar avukatlara görevlerinin yerine getirilmesinde yardımcı olmak zorundadır. Kanunlarındaki özel hükümler saklı olmak üzere bu kurumlar, avukatın gerek duyduğu bilgi ve belgeleri incelemesine sunmakla yükümlüdür.

Türkiye’de hukuki meselelerde görüş bildirmek, mahkeme, hakem veya yargılama yetkisi bulunan diğer organlar huzurunda gerçek ve tüzel kişilere ait hakları dava etmek ve savunmak, adli işlemleri takip etmek, bu işlere ait bütün evrakı düzenlemek, yalnız baroya kayıtlı avukatların yapabileceği işlerdir. Avukatlar sayılanlar dışında kalan resmi dairelerdeki bütün işleri de takip edebilirler.

Avukatlık Kanunu’na göre avukat, “yargının kurucu unsuru”dur. Bu yasal tanım ile avukatların Devlet’in üç temel erkinden biri olan yargı erkini kullanan; bu erki paylaşan görevliler olduğu kabul edilmiştir. Türk Ceza Kanunu’nun 6. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde de avukatlar “yargı görevi yapanlar” tanımı içinde gösterilmişlerdir. Bahsedilen “erki kullanma / paylaşma” unsuru, avukatlara “avukatlık yetki tekeli” olarak verilen görevin dayanak ve nedenini oluşturmaktadır.

Avukatlar, ruhsatlarını almadan önce bir yıl süre ile avukatlık stajı yapar ve stajlarının bitiminde aşağıdaki metni okuyarak and içerler: “Hukuka, ahlaka, mesleğin onuruna ve kurallarına uygun davranacağıma namusum ve vicdanım üzerine and içerim.”

Görevlerini yaparken başta Avukatlık Kanunu olmak üzere mevzuatları ile Türkiye Barolar Birliği tarafından belirlenen Meslek Kuralları’na uymakla yükümlüdürler.